ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.บัวเรศ คำทอง

21 Sep

          ศาสตราจารย์ ดร.บัวเรศ คำทอง เกิดเมื่อวันที่ 21 สิงหาคม พ.ศ. 2453 ณ จังหวัดสุรินทร์ เป็นบุตรคนที่ 4 ของนายทรัพย์ คำทอง และนางเปาว์ คำทอง ในปี 2487 ได้สมรสกับนางสาวสุมนา วสุวัต มีบุตร 2 คน คือนายปวเรศ คำทอง และดร.ชมพูนุช คำทอง ศาสตราจารย์ ดร.บัวเรศ คำทอง เสียชีวิตเมื่อวันที่ 27 พฤศจิกายน พ.ศ. 2544 รวมสิริอายุได้ 91 ปี

ประวัติการศึกษา

2471               ประโยคมัธยมศึกษาตอนปลาย (มัธยมปีที่ 8)โรงเรียน สวนกุหลาบวิทยาลัย โดยมีผลการเรียนดีตลอดหลักสูตรได้รับการจารึกชื่อบนจาริกานุสรณ์

2471-2473   คณะอักษรศาสตร์ และวิทยาศาสตร์ โดยได้รับทุนจากกระทรวงศึกษาธิการ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

2473               B.Sc. (Honors) สาขาวิชาเคมี (ได้รับพระราชทานทุนสมเด็จพระมหิตลาธิเบศร์ อดุลยเดชวิกรมพระบรมราชชนก ) Liverpool University United Kingdom

2481               Ph.D. โดยมีผลการศึกษาดีเด่น จึงได้รับการจารึกชื่อที่สถานเอกอัครราชทูตไทยในประเทศอังกฤษ

ประวัติการทำงาน

พ.ศ. 2481  อาจารย์วิชาเคมี คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

พ.ศ. 2498  ได้รับแต่งตั้งเป็นศาสตราจารย์ในแผนกเคมี คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

พ.ศ. 2506  คณะกรรมการดำเนินการจัดตั้งมหาวิทยาลัยเชียงใหม่

พ.ศ. 2507  โอนมาเป็นศาสตราจารย์ ภาควิชาเคมี คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

พ.ศ. 2507-2512    รองอธิการบดีและคณบดีคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

พ.ศ. 2512-2514  อธิการบดีมหาวิทยาลัยเชียงใหม่

พ.ศ. 2514-2516  อธิการบดีมหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

พ.ศ. 2514-2523    กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิของสภามหาวิทยาลัยเชียงใหม่

พ.ศ. 2516-2518  กรรมการผู้ทรงคุณวุฒิของสภามหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์

 

ผลงานทางวิชาการดีเด่น

  • 1. Furano-compounds. Part III. Euparin

Kamthong, B., Robertson, A.

Abstract

The yellow constituent, euparin, of Eupatorium purpureum has been shown to be a phenolic ketone C13H12O3, forming derivatives with carbonyl reagents and a methyl ether and an acetate. Since they form tetrahydro-derivatives and give adducts with maleic anhydride, euparin and its methyl ether have two conjugate ethylenic linkages. The presence of a C-acetyl group, which is in the o-position to the hydroxyl group, is shown by the fact that O-methyltetrahydroeuparin oxime is transformed by Beckmann’s method into an acetanilide giving the amine on hydrolysis which on acetylation re-forms the anilide. On oxidation with potassium permanganate the ether gave 2-hydroxy-4-methoxy-6-acetylbenzoic acid, and on ozonolysis 2-hydroxy-4-methoxy- 6-acetylbenzaldehyde is formed. It is shown that euparin is a hydroxy-C-acetyl-coumarone or -chromen and possible formulæ are suggested.

Journal of the Chemical Society (Resumed), 1939, Pages 925-930.

  • 2. Furano-compounds. Part V. The synthesis of tetrahydroeuparin and the structure of euparin

Kamthong, B., Robertson, A.

Abstract

The formation of small amounts of isovaleric acid in the course of attempts to obtain deacetyltetrahydroeuparin from tetrahydroeuparin appeared to support the view that the latter was an isopropylcoumaran derivative (V). Accordingly the latter has been synthesised from (I) by way of the stages (II), (III), and (IV) and found to be identical with the natural compound. Consequently the expressions (VII) and (VIII, R=H) for euparin and its adduct with maleic – pyronesganhydride clearly follow. The preparation of coumarono- and coumarano- from euparin is described.

Journal of the Chemical Society (Resumed), 1939, Pages 933-936.

ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.บัวเรศ คำทอง กับคณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่

ศ.ดร. บัวเรศ คำทอง เป็นบุคคลสำคัญและผูกพันธ์กับคณะวิทยาศาสตร์มาตั้งแต่เริ่มแรกก่อตั้ง ท่านเป็นหนึ่งในคณะกรรมการจัดตั้งมหาวิทยาลัยเชียงใหม่เมื่อเดือนกันยายน 2506 ซึ่งการก่อตั้งเริ่มแรกมีเยง 3 คณะ คือคณะวิทยาศาสตร์ สังคมศาสตร์ และคณะมนุษยศาสตร์ ท่านเป็นผู้รับผิดชอบในการจัดตั้งคณิทยาศาสตร์ ซึ่งประการสำคัญที่สุดคือการจัดทำหลักสูตร ท่านเป็นผู้วางแผนหลักสูตร โดยตั้งคณะกรรมการจากสาขาวิชาต่างๆ ศึกษาเปรียบเทียบหลักสูตรของคณะวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยทั้งในและต่างประเทศ และเมื่อวันที่ 24 เมษายน 2507 ท่านได้รับแต่งตั้งให้เป็นรักษาการในตำแหน่งรองอธิการบดี และคณบดีคณะวิทยาศาสตร์

  ศ.ดร. บัวเรศ คำทอง ดำดรงตำแหน่งคณบดีคณะวิทยาศาสตร์จนถึงปี2513 ตลอดระยะเวลา 7 ปี ท่านได้สร้างความมั่นคงให้แก่คณะวิทยาศาสตร์ อันเป็นรากฐาฯสำคัญที่ทำให้คณะวิทยาศาสตร์เจริญเติบโต โดยมีฐานอันแข็งแกร่งทุกๆด้าน ท่านได้ทุ่มเททั้งกำลังกาย กำลังใจ และกำลังความคิด ในการที่จะทำให้คณะวิทยาศาสตร์ได้รับการจัดสรรงบประมาณจากรัฐบาล เพื่อขยาย   อาคารตึกเคมีเพียงหลังเดียว จนมีตึกชีววิทยาหลังที่1 ตึกฟิสิกส์ และตึกคณิตศาสตร์ (ตึกภาควิชาสถิติ)

  ในระยะก่อตั้งคณะวิทยาศาสตร์ยังขาดแคลนคณาจารย์ผู้ทรงคุณวุฒิและอุปกรร์เครื่องมือทางวิทยาศาสตร์อยู่มาก ศ.ดร. บัวเรศ คำทอง ได้ดำเนินการติดต่อขอความช่วยเหลือจากสหราชอาณาจักร ภายใต้แผรการโคลัมโบตั้งแต่ปี 2507 จากความช่วยเหลือดังกล่าว คณะวิทญาศาสตร์จึงมีผู้เชี่ยวชาญจากต่างประเทศมาช่วยสอนวิชาต่างๆถึง 19 คนและมีเครื่องมือวิทศาสตร์อย่างครบถ้วน นอกจากนี้ท่านยังมุ่งที่จะพัฒนาบุคลากรของคณะ ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของความก้าวหน้าในคณะวิทยาศาสตร์ ดังนั้นโครงการความช่วยเหลือดังกล่าวส่วนหนึ่งจึงเป็นทุรการศึกษาสำหรับคณาจารย์ของคณะวิทยาศาสตร์ เพื่อศึกษาเพิ่มเติมในระดับปริญญาโทและเอก

  นอกจากนี้ในฐานะที่ท่านเป็นผู้รับผิดชอบมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ยังได้สร้างความสัมพันธ์กับมหาวิทยาลัยต่างประเทศ เช่น สหรัฐอเมริกา ออสเตรเลีย และคานาดา ทำให้คณาจารย์ของมหาวิทยาลัยเชียงใหม่ได้โอกาศไปศึกษาเพิ่มเติมในประเทศเหล่านั้นอีกด้วย นับเป็นการพัฒนาบุคลากรอย่างดีเยี่ยม ดังจะเป็นได้ว่า คณะวิทยาศาสตร์ปัจจุบันมีคณาจารย์ที่มีคุณวุฒิระดังสูงเป็นจำนวน

ข้อมูลจากหนังสืออนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพ ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร. บัวเรศ คำทอง

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: