รางวัลโนเบล วิทยาศาสตร์ 2009 (ต่อ)

6 Jan

โนเบลสาขาเคมีกับโครงสร้างไรโบโซม

          รางวัลโนเบลสาขาเคมีประจำปีนี้เป็นเรื่องของการศึกษากระบวนการแก่นหลักของสิ่งมีชีวิต นั่นคือการแปลรหัสดีเอ็นเอออกเป็นข้อมูลสิ่งมีชีวิตโดยไรโบโซม

          ไรโบโซมทำหน้าที่ผลิตโปรตีนซึ่งควบคุมเคมีภายในสิ่งมีชีวิต ไรโบโซมเป็นเครื่องมือสำคัญของชีวิต และยังเป็นเป้าหมายหลักของการพัฒนายาปฏิชีวนะขนานใหม่ด้วย

          ผู้ที่คว้ารางวัลโนเบลสาขาเคมีปีนี้ ได้แก่ เวนกัตรมัน รามกริชนัน (นักวิทยาศาสตรือินเดีย สัญชาติอเมริกัน จากห้องปฏิบัติการชีววิทยาโมเลกุล เอ็มอาร์ซี มหาวิทยาลัยเคมบริดจ์) ทอมัส เอ. สไตซ์ (นักวิทยาศาสตร์สัญชาติอเมริกัน จากมหาวิทยาลัยเยลล์) และ เอดา อี. โยนาท (นักวิทยาศาสตร์สัญชาติอิสราเอล จากสถาบันวิทยาศาสตร์ไอซ์แมนน์ ประเทศอิสราเอล) กับการเผยให้เห็นโฉมหน้าและการทำงานระดับอะตอมของไรโบโซม ทั้งสามท่านอาศัยเอกซเรย์คริสทัลโลกราฟีเพื่อสร้างแผนที่ตำแหน่งอะตอมต่างๆ ที่ประกอบกันเป็นไรโบโซม ซึ่งก็คือโครงสร้างของไรโบโซมนั่นเอง

          ในแต่ละเซลล์ของสิ่งมีชีวิตจะมีโมเลกุลของดีเอ็นเออยู่ ดีเอ็นเอบรรจุพิมพ์เขียวเพื่อบอกว่า มนุษย์ พืช แบคทีเรีย จะมีรูปร่างอย่างไร และทำงานอย่างไร แต่ลำพังดีเอ็นเออย่างเดียวไม่พอ ดีเอ็นเอทำงานเองไม่ได้ ไรโบโซมจะอ่านพิมพ์เขียวดังกล่าวแล้วแปลความออกเป็นโครงสร้างของชีวิต โดยการสร้างโปรตีนขึ้นมา ไม่ว่าจะเป็นโปรตีนลำเลียงออกซิเจนในเฮโมโกลบิน ฮอร์โมนอย่างอินซูลิน คอลลาเจนของผิวหนัง หรือเอนไซม์ย่อยน้ำตาล ร่างกายของเรามีโปรตีนมากมายในรูปแบบต่างๆ และทำหน้าที่สารพันเพื่อควบคุมเคมีของร่างกาย

          การเข้าใจการทำงานของ ไรโบโซมจะช่วยให้เราเข้าใจกลไกภายในสิ่งมีชีวิตซึ่งนำไปสู่การประยุกต์ใช้งานได้ โดยเฉพาะในด้านยาปฏิชีวนะซึ่งปัจจุบันต่อสู้กับโรค โดยการกีดกั้นการทำงานของไรโบโซมของจุลชีพ ทำให้จุลชีพตาย ไรโบโซมจึงเป็นเป้าหมายสำคัญในการค้นคว้ายาปฏิชีวนะใหม่ๆ

           ผลงานรางวัลโนเบลสาขาเคมีปีนี้มาจากการสร้างแบบจำลองสามมิติที่ทำให้ทราบว่ายาปฏิชีวนะแต่ละชนิดจับกับไรโบโซมอย่างไร แบบจำลองนี้ช่วยให้นักวิทยาศาสตร์พัฒนายาปฏิชีวนะชนิดใหม่เพื่อรักษาโรค ช่วยรักษาชีวิตมนุษย์ได้มากมาย

ขอขอบคุณ

บทความพิเศษ หน้า 40-42 : โดย กองบรรณาธิการ : นิตยสาร Update สาระทันยุคเพื่อคนทันสมัย ปีที่ 24 ฉบับที่ 267 ธันวาคม 2552

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: